Verwoed puzzelen op de diepere betekenissen van de schilderkunst van Vermeer

De onwereldse verstilling van Vermeers interieurs, de ontroerende, contemplatieve uitdrukking van zijn vrouwengezichten, de transcendente glans die hij over de alledaagse werkelijkheid legt, valt volgens Graham-Dixon alleen te verklaren door hem niet als een schilder van sublieme Hollandse genrestukken te zien, zoals veel van zijn minderbegaafde tijdgenoten, maar als een diepreligieus bewogen schilder. Anders dan men vaak heeft aangenomen, bekeerde Vermeer zich niet tot het geloof van zijn vrouw, maar werd hij diepgaand beïnvloed door de religieuze opvattingen van zijn belangrijkste opdrachtgevers, het Delftse echtpaar Pieter Claesz van Ruijven en Maria de Knuijt, die het leeuwendeel van zijn oeuvre in hun bezit hadden. Nog een voorbeeld: wanneer in een boedelbeschrijving vermeldt staat dat een van Vermeers doeken zich in een ‘kist’ bevindt, leidt dat bij de Engelsman meteen tot het vermoeden dat het hier gaat om een houten omhulsel met deurtjes die open en dicht kunnen, bedoeld voor de diensten van de Collegianten.

Author: Bas Heijne Redacteur Profiel Bas Heijne

---