Beeldenstrijd: mag je kunstwerken vernietigen om de geschiedenis te herschrijven?

Bodem onder hun strijd was de zogenaamde ‘Lost Cause’: de mythe, die al snel na het einde van de Burgeroorlog was opgekomen, dat het Zuidelijke leger helemaal niet had gevochten voor het behoud van de slavernij, maar een heroïsche strijd had gevoerd voor rechtvaardigheid en zuidelijke cultuur – de goede kant van de geschiedenis. Niet voor niets noemde Walker het Unmanned Drone: voor haar was het originele Stonewall-beeld een wapen in de Lost Cause-strijd tégen de afschaffing van de slavernij, tégen gelijke rechten, alleen hadden ze in het beeld de heroïsche vorm aangenomen van een voortrazende man op een paard. Monuments laat zien dat kunst in die discussie een serieuze strijdbare rol kan spelen – niet alleen in Amerika, maar ook in Nederland en Europa, of het nu gaat om de Germaanse held Hermann in het Duitse stadje Detmold, waar Merlijn Schoonenboom in NRC pas nog een mooi stuk over schreef, om Michiel de Ruyter in Vlissingen of het Monument op de Dam – zeker niet om ze weg te halen, wat mij betreft, maar wél om te bedenken voor wie deze beelden eigenlijk zijn gemaakt, wat ze betekenen, en welk doel ze in de huidige tijden dienen.

Author: Hans den Hartog Jager

---